Heeft u een probleem, maak het groter!

Blog

Heeft u een probleem, maak het groter!

Fossiele energie moet fossiel worden, iets van vroeger. Over een paar honderd jaar vindt men onze gasleidingen en vraagt zich af waar deze voor dienden. Waren Nefit en Remeha goden? Zij hingen immers in vele huizen en vrij hoog. Dit toekomstbeeld vereist een transitie. Een transitie naar anders denken, anders doen en anders maken en bouwen. We kunnen alleen ons welzijn en welvaart bestendigen door het op een ander fundament te bouwen. 

Grootschalige energiebesparing en verduurzaming van energieopwekking is echter nog zeer beperkt. De echte drivers om te verduurzamen zijn nog niet gevonden en er zijn legio hobbels te nemen. Investeringen zijn groot, het verdienmodel mager en de terugverdientijden zijn te lang. Het past niet in het reguliere denken en doen van huishoudens, banken en bedrijven. Duurzaamheid is nauwelijks onderdeel van onze (economische) modellen. Risico’s zijn niet beheersbaar of  simpelweg te groot! We moeten daarom op zoek naar een andere aanpak. 

Als je een probleem niet kunt oplossen, moet je het groter maken, is mijn stelling! Het programma Duurzaam Thuis van Energiesprong/Platform31 doet dit. Hierin worden concepten ontwikkeld voor het renoveren van woningen naar energieneutraal (NOM) én levensloopbestendig. Er zijn 2 belangrijke uitdagingen gecombineerd: het verduurzamen van het woningbestand én het beperken van de kosten van ouderenzorg. Dat begint bij het stellen van belangrijke vragen.  Bijvoorbeeld, kan de lat hoger gelegd worden? Welke uitdagingen kun je nog meer koppelen aan het probleem? Wie ervaren de gevolgen en welke drivers hebben deze stakeholders?

Door de uitdagingen te koppelen worden drivers als comfort, zelfredzaamheid, verhuurbaarheid, werkgelegenheid toegevoegd aan de drivers verduurzaming en besparing. Door een probleem groter te maken gaan belangen elkaar overlappen. Waar belangen elkaar overlappen ontstaan nieuwe  kansen.

Deze aanpak biedt ruimte om potjes met geld te stapelen. Waarom pak je bij een NOM-renovatie niet direct zaken beet die een huis levensloopbestendig maken? Bijvoorbeeld het wegnemen van de drempel bij de voordeur of het realiseren van een oplaadpunt voor de elektrische fiets. Dit zijn zaken die makkelijk mee te nemen zijn en later veel geld besparen.

De effecten hiervan werken door naar de verschillende stakeholders. Wie betaalt, wie profiteert en wat zijn de totale kosten  Dit zijn vragen die beantwoord moeten worden en de antwoorden vormen de basis voor een nieuwe organisatie. In de zorg wordt reeds geëxperimenteerd met Health Impact Bonds, waarmee nieuwe zorginterventies worden gefinancierd en georganiseerd. Hier liggen maatschappelijke kosten baten analyses aan ten grondslag of simpelweg het geloof in een interventie. Voor NOM renovaties kunnen eigenaar-verhuurders binnenkort een energieprestatievergoeding vragen.

Door een probleem groter te maken en breder te bekijken komen er nieuwe oplossingen in beeld.  De complexiteit neemt toe. Daarom is meer aandacht voor analyse, stakeholders en het proces nodig. Complexiteit zorgt voor risico’s. Maar het zijn risico’s die het waard zijn te nemen. Er is maar één onoverkomelijk risico en dat is dat we op onze handen blijven zitten en hopen dat Remeha en Nefit ons zullen redden. Dus blijf niet staan als een hert dat verstokt kijkt in de koplampen van de energiecrisis die op hem af dendert. Kom in actie.

Door Ronald Dijkgraaf, consultant Energie en adviseur voor het programma Duurzaam Thuis bij Balance – Advies, Projecten, Interim

Begin met typen en druk op enter om te zoeken