Waarom nieuwe contractvormen het winnen van technische innovaties

Blog

Waarom nieuwe contractvormen het winnen van technische innovaties

In het artikel ‘Nemen de banken de bouw over?’ vraagt Jaap de Koning van Witteveen+Bos zich af of de innovatieve techniek verdwijnt door actieve private geldschieters. Naast financierder zijn zij in toenemende mate ook penvoerder en contractant. Zij streven naar rendement op geïnvesteerd vermogen en een bekend risicoprofiel. Voor dat laatste is bewezen technologie natuurlijk het prettigst.

De achterblijvende ontwikkeling in de bouw komt naar mijn idee niet zozeer door een tekort aan innovatieve techniek, want die is in voldoende mate beschikbaar. Innovatieve bouwers, slimme ingenieursbureaus en onderzoekende universiteiten zijn er in overvloed. We exporteren deze kennis zelfs naar het buitenland. Ook zijn er innovaties in contractenland, zoals de integrale contracten. Echter is de combinatie van innovatie techniek en innovatieve contracten schaars. Je kunt het vergelijken met het ‘verboden terrein’ van de ondernemer: een nieuw product (de innovatieve technologie) in een nieuwe markt (de innovatieve contracten), het is levensgevaarlijk. 

  • De innovatieve bouwtechnologie belooft lagere bouw- en beheerskosten, een gunstiger risicoprofiel, minder CO², herbruikbaarheid, meer gemak voor de gebruiker en ga zo maar door. Ontwerpers kunnen alles bedenken en bouwers kunnen alles bouwen. Maar veel beloftes worden echter pas in de gebruiksfase bewezen.
  • Bij de innovatieve contractvormen komen nieuwe partijen om de hoek kijken, er is een aantal onbekende spelregels en onvermoede risico’s. Het is voor bouwers en opdrachtgevers minder bekend terrein. Banken kunnen daarmee helpen, omdat zij gewend zijn om met langdurige financiële risico’s om te gaan.

 

De beloofde innovaties komen bij het feitelijk gebruik pas naar voren. Maar dat is wel sterk afhankelijk van de partij die het allemaal waar moet maken; de beheerder. In het verleden was de opdrachtgever zelf de beheerder, maar met de nieuwe contractvormen is dat in toenemende mate de bouwer. En die laatste heeft doorgaans maar weinig vlieguren als beheerder gemaakt, zeker als de contracten nog decennia lang moeten gaan lopen.

De rol van de beheerder komt vaak te laat in beeld. In de krant lezen we wel over de hoogtepunten van de technische innovatie, de handtekeningen onder de contracten en de oplevering van de bouw. Die overschaduwen het echte heldenwerk en dat is het daadwerkelijk vervullen van alle toekomstige beloftes door het duurzaam behalen van de resultaten gedurende de levensduur. Het is niet voor niets dat de processtappen ‘opleveren van het bouwwerk’ en ‘overdracht aan de beheerder’ soms jaren duren, zelfs bij de meest professionele organisaties.

De veilige en juiste manier om dit aan te pakken, is dus om de innovatieve techniek en de moderne contractvormen te verbinden. Neem een professionele beheerder mee in het ontwerp en de besluitvorming. Bijvoorbeeld een beheerder met kennis van asset management. Zo’n beheerder kan meebeslissen over het ontwerp, de bouw, de op te leveren data en ondertussen zijn eigen organisatie klaarstomen voor de decennialange taak van beloftes nakomen en innovaties realiseren. Hij kan nauwkeurige risicoprofielen maken en deze door gerichte investeringen in het bouwproces beter beheersbaar maken. Op die manier wordt de leemte in ieders kennis en kunde aangevuld en kunnen we iets meer technische innovatie stimuleren bij partijen die vertrouwen op ‘proven technology’.

Door: Dieter de Vroomen, consultant Asset management bij Balance – advies, projecten, interim

Eerder gepubliceerd op Cobouw.nl

Begin met typen en druk op enter om te zoeken